Monday, June 16, 2014

‘Bondye in beni nou lo kote sa mayok, sa patat toulezour’

Premye show lagrikiltir ek ortikiltir lo Praslin


16-June-2014
‘Bondye in beni nou lo kote sa mayok, sa patat toulezour’
«Vreman Bondye in beni nou lo kote sa mayok, sa patat toulezour.»
Se manm Lasanble Nasyonal pour Baie Ste Anne Praslin, Madanm Natasha Esther, ki ti repran sa vers dan sanson John Wirtz dan son diskour pour louvertir premye show lagrikiltir ek ortikiltir lo Praslin Sanmdi bomaten kot lekol Baie Ste Anne primer.

Plizyer gro manze ti anvant e ti menm pa ase pour aster ki ti profite pour aste e al prepar bann manze rar. Ti menm annan kari bernik, kari zourit, kari bef sale e lezot ankor anvant, zis bon pour fer desann avek en bout mayok bwi.

Prezidan James Michel ki ti akonpannyen par son fiy Laeticia, Minis Dezinyen Vincent Meriton, lezot minis, sekreter prensipal, bann manm komite lorganizasyon Lazournen Nasyonal, Miss Seychelles … Another World 2014 Camilla Estico, lezot envite, bann zanfan lekol e manm piblik ti la pour sa lokazyon.

Minis pour Lasante, Mitcy Larue, ki en zabitan Praslin e ki ti pe ranplas Minis pour Resours Natirel, Peter Sinon, ki aletranze, ti dir dan son diskour louvertir ki «travay later pour prodwi plis manze pour nouri en nasyon i louvraz pli nob ki annan.»

On non gouvernman i ti felisit tou fermye ki pe relev tou bann defi pour kontinyelman prodwi ase manze pour nou nasyon.
Minis Larue ti dir ki «sa show i tre senbolik … i tonm tre byen dan nou zefor pour redonn Praslin son vre plas dan sekter prodiksyon manze. Prezans Prezidan Michel parmi nou i demontre komitman gouvernman pour asire ki Praslin ek La Digue i repran zot pozisyon enportan dan sa sekter. Lo Praslin nou’n kapab protez bokou later agrikol. I malere ki i annan plizyer morso sa bann later ki pa pe ganny kiltive. Dan nou zefor pour relans sa sekter isi lo Praslin, Lazans Lagrikiltir pe re-evalye tou bann later ki dan lanmen bann fermye me ki pa pe ganny devlope. Avek bi pour ogmant plis prodiksyon, Minister Resours Natirel pou demann Lazans Lagrikiltir pour repran sa bann later e redistribye avek bann nouvo aplikan ki anvi seryezman devlop sa sekter,» Madanm Larue ti dir.

Minis Larue ti azoute ki pour siport bann nouvo devloper, gouvernman atraver Labank Devlopman Sesel pe met plis larzan pour lòn lagrikiltir anba ‘Fon Devlopman Lagrikiltir’ pour donn fermye en lòn 750,000 roupi avek en lentere zis 2.5%. I osi annan lòn 150,000 roupi pour bann pti fermye.

Gouvernman pe osi siport 50% ‘premium’ anba sa nouvo lasirans ki tou fermye i kapab pran pour protez zot lenvestisman. Sa i a fer ki zot lenvestisman pa pou anven sirtou dan bann sitiasyon dezas.

Minis ti azoute ki Fon Kuwait pour Devlopman in dakor pour met plis ki 4 milyon dolar Ameriken dan reabilitasyon lekol lagrikiltir. Avek retour Fon Enternasyonal pour Devlopman Lagrikiltir apre plis ki 20-an labsans, Sesel pe ganny en lòn 3 milyon dolar Ameriken pour devlop sa sekter e Labank Afriken pour Devlopman pou donn 1 milyon dolar Ameriken pour fer en letid e kalkile konbyen tou sa bann proze devlopman ki Sesel pe anvizaze fer pou koute.

Madanm Larue ti azoute ki «nou devret donn plis konnesans modern nou bann antreprener akoz lagrikiltir i tret bokou size siyantifik. Nou bezwen redres sa sekter dan en fason soutenab e fer ki prodiksyon manze i vin en karyer ki pey fre, ki bann fermye i ganny ase reveni pour zot agrandi zot biznes e re-envestir ankor pour agrandir nou baz ekonomik.»

I ti fer resorti ki lamazorite nou bann fri ki nou prodwi isi Sesel i ganny prodwi dan en fason organik e ki bokou plis zefor pou ganny fer pour promouvwar prodwi Sesel koman organik.

«Nou bann fermye i devret sezi sa bann loportinite e ofer tou kailte prodwi fri ek legim organik ki a permet zot fer konpetisyon avek sa bann prodwi enporte ki nou pa ni konnen dan ki sirkonstans zot in ganny prodwi e ki bann prodwi simik ki’n servi pour prodwi zot avek,» Minis Larue ti dir e azoute ki nou vin sa ki nou manze.

Lo son kote, Madanm Esther ti dir ki sa show lagriltir ek ortikiltir i pli gro levennman ki zil Praslin in deza organize pour mark lazournen nasyonal.
I ti dekri sa show konman «en platform enteraksyon pour bann dimoun ki fer prodiksyon lagrikiltir ek ortikiltir e bann ki konsonm sa bann prodwi.»

Pandan sa seremoni louvertir ti osi annan en poenm resite par en fiy sorti lekol primer La Digue, e ladans par bann zanfan lekol primer Baie Ste Anne e de peser ti soufle lansiv pour ofisyelman ouver sa show.

Gran gannyan dan kategori konpetitiv i madanm Andrine Denis ki ti ranport 5 pri.
Sa madanm aze 56-an ti dir avek zournal Nasyon ki se son lanmour pour later ek lagrikiltir ki fer li ranport sa bann pri.

«Mon annan bokou lanmour pour travay lagrikiltir. Mon akouraz bann zenn pour vin pli serye dan sa domenn akoz i annan bokou rannman,»  Madanm Denis ti dir.

Bann kategori konpetitiv i konpri : Gro manze, fri, legim ek zepis ; laranzman fler ; plan fler fleri dan po ; plan fler ki pa fleri dan po ; graphic arts and craft ; school garden ; ek zannimo laferm.

Bann gannyan i konm swivan : laranzman en melanz fri lokal – Andrine Denis ; laranzman en melanz legim lokal – Andrine Denis ; laranzman diferan varyete legim fey dan kabos  – François Dugasse ; 
laranzman en melanz gro manze – Andrine Denis ; laranzman gro manze endividyel – Andrine Denis ; laranzman en melanz zepis dan kabos – Andrine Denis ; laranzman fler sek dan en panyen – Bernadette Sophola ; laranzman fler vivan/koupe pour latab dan lakour ou biro – Stella Philoe ; laranzman fler vivan/koupe pour lo resepsyon – Achille Savy ; en sel kalite plan vivan ek son fler fleri dan en po beton, plastik, seramik ou later rouz kwi – Jacqueline Renaud ; en sel kalite plan fler vivan ki pa fleri dan en po beton, plastik, seramik ou later rouz kwi – Melta Uzice ; en desen lapentir lo tenm lagrikiltir ek ortikiltir lo nenport materyo – Chantal Rose ; en desen nwanr ek blan lo tenm lagrikiltir e ortikiltir lo nenport materyo – Jeff Lesperance ; Fler leba, travay dibwa, siman, later rouz kwi ou laglas lo  tenm lagrikiltir ek ortikiltir – Chantal Rose ; en melanz plan vivan legim fey ek legim fri, zepis, gro manze, fler vivan ek lezot dekorasyon zarden dan en zarden – lekol primer Baie Ste Anne ; poul ponn komersyal – l’Union Estate ; poul lokal (3 poul ek 1 kok) – Pierre Philoe ; denn ( femel ek 1 mal) – Marie-Annette Rose ; kannar mannir (2 femel ek 1 mal) – Pierre Philoe ; kannar patouyar (2 femel ek 1 mal) – Michel Dugasse ; kannar mile (2 femel ek 1 mal) – Michel Dugasse ; lapen (2 femel ek 1 mal) – Leonard Rose ; koson denn (4 femel ek 1 mal) – Leonard Rose ; bef (1 pti zenis maksimonm 5 mwan) – Krishnan Padayachy ; bef (1 pti toro maksimonm 5 mwan) – Krishnan Padayachy ; kabri (1 mal, 1 femel ek 2 ou 3 piti) – Pierre Philoe ; koson (4 pti koson dile ant 6 a 10 semenn) – Michel Dugasse ; travay dibwa – Leon Bacco ; ek travay siman – Mike Moosa.

Ti napa konpetiter dan trwa kategori – pentard, zwa ek pan – e bann manm organizater i dir ki sa i domaz akoz sa trwa zannimo i egziste lo Praslin.
Bann pri i varye ant 800 a 4,500 roupi e bann gannyan pou resevwar zot pri pandan en seremoni dan de semenn.

0 comments :

Post a Comment